🧱 Katı Basıncı
Katı cisimler ağırlıklarından dolayı temas ettikleri yüzeye basınç uygular.
- Kuvvet (Ağırlık) arttıkça basınç artar (Doğru Orantı).
- Temas Yüzeyi küçüldükçe basınç artar (Ters Orantı).
🔍 Ne Gözlemledin?
🌍 Günlük Yaşamda Katı Basıncı
Traktör Lastiği
Basıncı Azaltmak: Geniş yüzey basıncı azaltır, araç toprağa batmaz.
Bıçak
Basıncı Artırmak: İnce ağız yüzeyi küçültür, kesme kolaylaşır.
Kar Ayakkabısı
Basıncı Azaltmak: Geniş taban kara batmayı engeller.
💧 Sıvı Basıncı
Sıvılar ağırlıklarından dolayı temas ettikleri her noktaya basınç uygularlar.
- Derinlik (h) arttıkça sıvı basıncı artar.
- Sıvının yoğunluğu (d) arttıkça sıvı basıncı artar.
- Fışkırma mesafesi basıncın büyüklüğü ile orantılıdır.
🧪 Karşılaştırmalı Deney: d ve 2d Yoğunlukta Sıvı
İki düzenek yan yana: biri Su (d), diğeri Gliserin (2d).
Derinliği ve muslukları ayrı ayrı kontrol edebilirsiniz.
Düzenek A
Düzenek B
🔍 Ne Gözlemledin?
🌍 Pascal Prensibi Uygulamaları
Hidrolik Fren
Pedala basıldığında oluşan basınç sıvıyla tekerleklere iletilir.
Oto Lifti
Küçük kuvvet büyük pistonda büyük ağırlıkları kaldırır.
İş Makineleri
Hidrolik silindirlerle tonlarca yük kaldırılır.
☁️ Gaz ve Açık Hava Basıncı
Gaz tanecikleri sürekli hareket halinde olup çarptıkları yüzeylere basınç uygular. Atmosferin oluşturduğu basınca Açık Hava Basıncı denir.
🧪 Toriçelli Deneyi
Ne Oluyor?
Deniz seviyesinde açık hava basıncı en yüksek değerdedir. Cıva havuzuna basan hava, cıvayı cam boru içinde 76 cm yüksekliğe kadar iter. Üstteki boşluk vakumdur (Toriçelli Boşluğu).
🧪 Gaz Basıncı Gözlem Deneyleri
1. Şırınga (Sıkışabilirlik)
Hacim daraldığında tanecikler sıkışır, birim alana düşen çarpma sayısı (basınç) artar.
2. Vakum Fanusu
Dış basınç azaldığında iç basınç galip gelir ve balon şişer.
3. Bardak ve Kart Deneyi
Açık hava basıncı (↑) suyun ağırlığından (↓) büyük olduğu için kartı iter ve su dökülmez.